|
|
 |
|
|
 |
|
|
|
Verkefnið Rannsókn á hlutdeild vinnustaðarins við myndun kerskálaastma meðal starfsmanna í álverum (HAPPA) hófst þann 1. júní 2002, og því lauk 1. apríl 2008. Þátttökufyrirtæki:
- Elkem Aluminium
- Hydro Aluminium
- Alcan á Íslandi
- Kubikenborg Aluminium
- Norðurál
- Sør-Norge Aluminium
- Vigeland Metal Refinery
Grundvöllur
Í tengslum við setningu opinberra ákvæða um t.d. flúor og SO2 ákvað aðalfundur AMS í apríl 2002 að hleypa af stokkunum verkefni, sem fæli í sér rannsókn og skrásetningu á hlutdeild vinnustaðarins í myndun skálaastma meðal starfsmanna. Skálaastma er enn vandamál fyrir iðnaðinn.
AMS vill leggja mikla áherzlu á þetta verkefni.
Meginmarkmið
Draga úr tíðni öndunarfærasjúkdóma í áliðnaðinum.
Undirmarkmið
- Nýta nútímaleg verkfæri til að komast að því, hvaða áreiti hafi áhrif á myndun og þróun skálaastma.
- Rannsaka þýðingu tæknistigs og rekstrarþátta fyrir áreiti, sem leiða til þjáninga í öndunarfærum meðal starfsmanna í kerskálum álveranna.
- Búa til nýtt, nútímalegt sýnatöku-og greiningarferli fyrir kerfisbundið eftirlit af þessu tagi með starfsmönnum í kerskálum álveranna.
- Að nota þetta kerfisbundna ferli við álverin.
- Sjá til þess, að fyrirhuguð breyting norskra yfirvalda á opinberum ákvæðum um flúoríð og SO2 verði reist á vísindalegum rannsóknum, sem geti leitt til mótunar raunhæfari ákvæða fyrir áliðnaðinn.
- Fá á hreint, hvort lausbeizlaðar öragnir séu í raun vandamál í grennd við raflausn í kerskálum.
- Sé sú raunin, skal ákvarða áreiti þessara öragna, því að þessar frjálsu öragnir hafa tiltölulega stórt virkt/sviðamyndandi yfirborð á hverja massaeiningu sína.
- Rannsaka gagnsemi verndarbúnaðar á fólk við vinnu sína í ljósi þess, að slíkur búnaður kann að koma að umtalsvert minna haldi gagnvart téðum örögnum.
Skipulag
Vinnuumhverfisstofnun ríkisins (STAMI) sér um hina verklegu framkvæmd verkefnisins, og hún ber ábyrgð á öllum sýnatökum og greiningum í samvinnu við AMS og þátttökufyrirtæki úr iðnaðinum.
Bráðabirgða niðurstöður
|
|
|
|
|
|
Tengiliðir:
|
|
|
|
|
Nils Petter Skaugset
Statens arbeidsmiljøinstitutt
Postboks 8149 Dep.
NO-0033 OSLO Norway
Tel.: +47 23 19 53 56
e-mail: nps@stami.no
|
Elly B. Andresen
AMS
Postboks 2894 Solli
NO-0230 OSLO Norway
Tel.: +47 23 32 60 90
e-mail: elly@ams-aluminium.no
|
|
|
|
|
|
|
|
Áreitismælingum í þessum hluta HAPPA verkefnisins er lokið. Við sóttumst hér eftir að komast að áreiti örfínna agna í kerskálum við framleiðslu hrááls. Örfínar agnir eru afar litlar um sig og eru að þvermáli minni en 0,1 µm (skýringarmynd), (0,1 µm = 100 nm).
Með þessu verkefni er sjónum beint að nýju og mikilvægu viðfangsefni fyrir áliðnaðinn.
Í skýrslunni má finna:
- Örfínar agnir í kerskálalofti voru mældar á ýmsum stöðum í Söderberg kerskálum og forbökuðum forskauta kerskálum Hydro Aluminium á Karmöy.
- Heildar agnastyrkur og agna stærðardreifing var rannsakaður.
- Agnastyrkur var 20´000 agnir/cm3 í öðrum forbakaða forskauta kerskálanum og allt að 10 sinnum hærri hámarksstyrkur við skautskiptingu.
- Í kerskálanum með Söderberg forskautum var hærri jafnaðarlegur styrkur örfínna agna (80´000 agnir/cm3).
- Tilvist slíkra örfínna agna hefur ekki áður verið sannreynd í áliðnaði.
- Þessar örfínu agnir fylgja innöndunarlofti og ná af þeim sökum niður til lungnanna. meira ... (norsk)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
Með verkefninu voru inntar af hendi vinnuumhverfismælingar við:
- Elkem Aluminium Lista
- Elkem Aluminium Mosjøen
- Hydro Aluminium Karmøy
- Hydro Aluminium Årdal
- Hydro Aluminium Høyanger
- Sør-Norge Aluminium
Mengun af völdum heilsutengdra loftúðaagna, sem starfsmenn í áliðnaði verða fyrir, á að mæla.
Heilsutengdar agnir skal greina í ryk og flúoríð ásamt greiningu á loftkenndum efnum.
|
|
|
|
[Farið efst upp]
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
Notendavænleiki sem % af massa ryks á síu
|
Flokkun
|
|
Mælikvarðar
|
P2
|
P3
|
|
Öndunarhæft
|
89
|
97
|
|
Brjósthols
|
64
|
90
|
|
Öndunar
|
9
|
74
|
|
|
|
|
|
|
Áfangaverkefninu um prófun hlífðargríma er nú lokið. Í þessum áfanga hafa verið skoðaðar fimm mismunandi grímur í notkun. Gæði grímu eru metin í notendavænleika. Hann er mældur með því að bera saman rykstyrk inni í grímu og utan hennar.
Með þessu verkefni hefur farið fram rannsókn, sem iðnaðurinn hefur lengi vænzt.
Niðurstöður:
- Rannsakaðar grímur eru eftirtaldar:
- 3M 7500 (P3-grima)
- 3M 4277 (P3-grima)
- Sundström SR 100 (P3-grima)
- 3M 9926 (P2-grima)
- Airstream (P2-grima)
- Safnað var ryki af síu, það vegið og mældur í því flúorstyrkur. Súr gasstyrkur, t.d. SO2 (brennisteins tvíildi) og HF (flúorvetni) , var einnig ákvarðaður.
- Styrkur súru gastegundanna, SO2 og HF, er of lágur til að draga af þeim ályktanir um síugæði.
- Mælingafjöldinn í þessari athugun er ónógur til að unnt sé að draga skýrar ályktanir af niðurstöðum, en þær gefa þó skýrar vísbendingar (sbr töflu):
- Grímur í flokki P3 hafa meiri notendavænleika en grímur í flokki P2 gagnvart ryki og flúoríði.
- Grímugerðin 3M 7500 virðist hafa nokkru meiri notendavænleika en hinar grímugerðirnar.
Skýrsluna má panta hjá elly@ams-aluminium.no meira...(norsk)
|
|
|
|
|
|
|
Staðreyndir um hlífðargrímur:
- Þær eru flokkaðar samkvæmt alþjóðlegum stöðlum (P2 – eða P3 – grímur).
- Þær eiga að vernda notandann gegn mengun á formi rykagna, lofttegunda og gufa, sem annars kæmust inn eftir öndunarveginum.
- Krafan gagnvart heildarleka er strangari fyrir P3 – en fyrir P2- grímur.
|
|
|
|
|
|
|
Framvinda verkefnisins
- Sýnum var safnað saman frá álverunum á Lista, Mosjöen, Husnes, Karmöy, Årdal og Höyanger.
- U.þ.b. 4´200 sýni hafa verið tekin. Úr þeim er búið að gera u.þ.b. 15´000 rannsóknir.
- Síuvirkni hlífðargríma í notkun hefur verið mæld og skýrslu skilað í júní 2004.
- Skýrslur fyrir hverja verksmiðju eru í vinnslu.
- Líkan af viðbrögðum líkamans við nano- ögnum hefur verið útbúið (nano=10-9).
Fréttabréf nr 3 fjallar um þetta efni Myndun og staðsetning ofursmárra agna við álframleiðslu.
- Skýrsla um áliðnaðinn í heild er til á norsku.
Úrdráttur er fyrir hendi á ensku Hægt er að sækja skýrsluna hingað
- Skýrsla um áhættu af völdum léttmálmsins berylliums (atómþungi 13) við framleiðslu hrááls er til á norsku.
Úrdráttur er fyrir hendi á ensku Skýrsluna má panta hjá elly@ams-aluminium.no
|
|
|
