|
|
|
|
 |
|
|
Verkefnið Reykingalok hófst 1. maí 2001 og mun ljúka 1. maí 2003. Þátttökufyrirtæki:
- Elkem Aluminium
- Hydro Aluminium
- ISAL
- Norðurál
- Sør-Norge Aluminium
- Vigeland Metal Refinery
|
|
|
|
|
Baksvið:
Í stefnumörkunarskjali AMS fyrir tímabilið 2000-2004 var ákveðið, að sviðsljósinu yrði beint að reykingum og því heilsutjóni, sem þeim eru samfara. Með tölfræði var sýnt fram á, að reykingar samfara vinnu í rafgreiningu gátu aukið hættuna á skála astma.
30 % samanburðarúrtaks í Noregi reykti. Í áliðnaðinum reyktu 40 %, á sumum vöktum reyktu allt að 70 % starfsmanna. Fjöldi starfsmanna áliðnaðarins í Noregi og á Íslandi var alls um 5000.
Í ljósi þessa samþykkti aðalfundur AMS árið 2001, að vinna skyldi 2 ára reyklokaverkefni með því skilyrði, að trúnaðarmenn skuldbyndu sig til að styðja málið og fara fyrir aðgerðum til að draga úr reykingum á vinnustöðunum.
Markmið
Markmið verkefnisins var, að helmingur reykingafólks hætti að reykja og mundi skrá sig á námskeið eða annað, sem í boði væri, og að 30 % þátttakenda mundi takast að hætta. Helmingur reykingamanna jafngildir 1000 manns.
Framkvæmd
Aðalöryggistrúnaðarmennirnir voru verkefnisstjórar hver á sínum stað og mynduðu verkefnishóp. Hjúkrunarfræðingar veittu faglegan stuðning og heilsufarslegar ráðleggingar.
Upplýsingar og þátttökutilkynningar
Hvatningarátak átti sér stað haustið 2001. Öryggistrúnaðarmenn og trúnaðarmenn sáu um kynningu og hvöttu fólk til að hætta að reykja. Aðalboðskapur hvatningarinnar snerist um einkafjárhaginn, og hversu mikið væri unnt að spara með því að kæfa glóðina. Aðferðirnar, sem í boði voru, fólust í námskeiði til að venja sig af reykingum, sjálfstýrðum hópum og einstaklingsbundnum dagskrám með eftirfylgni frá hjúkrunarfræðingi/sjúkraþjálfara. Öllum starfsmönnum og mökum stóð þetta til boða. Flest fyrirtækin buðu hjálparmeðul endurgjaldslaust. Fyrsti skrásetningarfrestur var ákveðinn 31. desember 2001.
Átaki 2 var hleypt af stokkunum í september 2002. Myndband var sýnt öllum starfsmönnum á vakt-og öryggisfundum eða á öðrum vettvangi. Á myndbandinu gaf að líta upplýsingar um árangur ásamt viðtölum við þátttakendur-bæði meðhjálpara og hina, sem voru að reyna að hætta. Þar var komið á framfæri við reykingafólk boði um að tilkynna sig til þátttöku á ráðleggingarfundum um að venja sig af reykingum. Auk þessa fengu starfsmenn heimsend AMS-blöð, þar sem var útdráttur úr myndbandsupplýsingunum ásamt hvatningu til að skrásetja sig og fá eftirfylgni hjá hjúkrunarfræðingi/sjúkraþjálfara.
.
|
|
|
|
|
Niðurstöður
Heildarfjöldi skráðra
Í tveimur hvatningar hrinum skráðu 1103 sig á reykleysisnámskeið – 880 starfsmenn og 223 “betri helmingar”. Borið saman við markið 1000 er þetta vel viðunandi. Það voru 43 % reykingamanna á meðal starfsmanna, sem skráðu sig. “Betri helmingarnir”, sem skráðu sig, voru voru í tygjum við 11 % reykingamanna.
Innleitt reykleys
Alls fengu 934 spurningalista einu ári eftir að þeir skráðu sig á námskeið um reyklok. Af þeim fylltu 75 % hann út og skiluðu honum inn.
Eitt ár var viðmiðunartími varðandi reykbindindi.
246 þátttakendum af 934 tókst ætlunarverk sitt að hætta reykingum, þ.e.a.s. 26 % þátttakenda. Af þeim voru 21 % starfsmenn og 5 % “betri helmingar”. meira...
|
|
|
|
|
Fjölmiðlaumfjöllun og útgáfustarfsemi
Verkefnið vakti mikla athygli á fjölmiðlum í heimabyggð verksmiðjanna, og hlaut einnig umfjöllun í fjölmiðlum, er spanna allan Noreg.
Heilbrigðisyfirvöld Noregs sýndu málinu mikinn áhuga. Heilbrigðisráðherrann, Dagfinn Höybråten, tók þátt í myndbandsatriði átaks 2. Heilbrigðisyfirvöld á Íslandi veittu verkefninu viðurkenningu í september 2003.
Niðurstöður átaks 1 voru kynntar í dreifiriti á 5. evrópsku ráðstefnu SRNT (Society for Research on Nicotine and Tobacco, ísl.: Félag um rannsóknir á nikótíni og tóbaki) í nóvember 2003, og úrdráttur, sem sendur var ráðstefnunni, var birtur í tímaritinu “Nicotine & Tobacco Research”.
|
|
|
|
|
Samantekt
Starfsfólk áliðnaðarins ásamt mökum, sem þátt tóku í sameiginlegu hvatningarátaki að hálfu fyrirtækjanna um að hætta reykingum, náði að 26 % markmiði sínu um að hætta að reykja.
Virkjun öryggisfulltrúa og trúnaðarmanna til að slökkva endanlega í vindlingum fólks er árangursrík aðferð.
Hópleiðbeiningar virðast skila meiri árangri en einstaklingsbundnar. Við þetta mat er ekki tekið tillit til mismunar þessara tveggja hópa.
Læknisfræðileg hjálparmeðul, ein sér eða saman, koma að gagni á leiðinni til bindindis.
Að setja reykingalok á oddinn og að aðstoða starfsmenn við að hætta reykingum hefur leitt til fækkunar reykingamanna í Noregi og á Íslandi.
Sameiginlegar aðgerðir og hópefli hafa jákvæð aukaáhrif í fyrirtækjunum og í viðkomandi sveitarfélagi.
Verkefnisstjórnin ráðleggur aðalfundi AMS, að svipaðar aðgerðir verði skipulagðar í framtíðinni.
|
|
|
